Realizacja zadań związanych ze sprawami społecznymi, rodziną oraz zdrowiem stanowi odzwierciedlenie działań podejmowanych na podstawie polityk programów i strategii przyjętych przez władze Gminy Lubin. Do najważniejszych z nich należą:
Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Lubin na lata 2024-2030,
Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej oraz Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej na lata 2024-2030,
Program Wspierania Rodziny na lata 2025–2027,
Program Działań na rzecz Osób Starszych w Gminie Lubin na lata 2019-2025,
Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2022-2025,
Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Nadwagi i Otyłości wśród Dzieci w Gminie Lubin na lata 2024-2027.
Dokładniejszy opis wskazanych powyżej programów znajduje się w części raportu poświęconej Realizowanym Politykom, Programom i Strategiom.
Aktualny poziom wydatków na pomoc społeczną i wsparcie dla rodziny w 2025 r. wiąże się z kontynuowaniem działań Gminy Lubin związanych ze wsparciem materialnym dla mieszkańców. Wynika to z utrzymującej się dominacji problemów związanych z ubóstwem oraz trudną sytuacją zdrowotną mieszkańców, które pozostają głównymi przyczynami korzystania z pomocy społecznej. Jednocześnie obserwowana struktura powodów udzielania wsparcia wskazuje na potrzebę dalszego rozwijania kompleksowych działań obejmujących zarówno pomoc finansową, jak i wsparcie w obszarze zdrowia oraz funkcjonowania rodzin.
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie tym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Zakres pomocy społecznej obejmował zadania określone w ustawie o pomocy społecznej. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wykonywał także zadania wynikające z innych aktów prawnych m.in. z ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych czy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.
Obecna struktura organizacyjna Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej jest odpowiedzią na diagnozowane na przestrzeni wielu lat potrzeby środowiska lokalnego, określone w oparciu o analizę i ocenę występujących zjawisk, powodujących zapotrzebowanie na różne formy wsparcia.
W 2025 r. w związku z realizacją wielu zadań na pomoc społeczną ogółem przeznaczono 15.874.503 zł.
Źródłem finansowania zadań realizowanych przez GOPS są:
środki własne gminy,
dotacje do zadań własnych,
oraz dotacje do zadań zleconych.
W trakcie 2025 r. GOPS poza kompleksową realizacją zadań własnych i zleconych z zakresu pomocy społecznej ściśle współpracował z Gminną Komisją do spraw Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Bardzo ważną część działalności GOPS stanowi przeciwdziałanie przemocy domowej. Zarządzeniem Wójta powołany został Zespół Interdyscyplinarny Gminy Lubin, będący realizatorem zadań wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej.
Struktura wydatków w 2025 r.
Wartość wypłaconych świadczeń społecznych
Wydatki na bieżące utrzymanie GOPS
Wartość zadań związanych z usługami opiekuńczymi
Najczęściej występującymi powodami korzystania z pomocy społecznej w Gminie Lubin w 2025 r. były ubóstwo, długotrwała lub ciężka choroba oraz niepełnosprawność. Z pomocy z powodu ubóstwa korzystało 87 rodzin, z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby 78 rodzin, natomiast z powodu niepełnosprawności 64 rodziny. Do innych, rzadziej wskazywanych przyczyn należały m.in. bezrobocie (27 rodzin), alkoholizm (19 rodzin) oraz bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych (14 rodzin). Sporadycznie występowały również takie powody jak bezdomność, narkomania, zdarzenia losowe, przemoc domowa, sytuacje kryzysowe, czy potrzeba ochrony macierzyństwa.
Należy przy tym zaznaczyć, że rodzina mogła korzystać z pomocy z kilku powodów jednocześnie (ta sama rodzina mogła być wykazana w zestawieniu przy kilku przesłankach). Aby uzyskać pomoc ze strony GOPS, osoba lub rodzina ubiegająca się o wsparcie musi spełnić co najmniej dwie przesłanki, tj. kryterium ubóstwa (dochód osoby lub rodziny nie może przekroczyć kryterium ustawowego) oraz co najmniej jedną z pozostałych przesłanek określonych w ustawie o pomocy społecznej.
Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej udziela wsparcia osobom i rodzinom, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej. Analiza danych wskazuje, że w 2025 r. struktura powodów korzystania z pomocy społecznej była zbliżona do obserwowanej w latach poprzednich, a dominującymi problemami pozostawały kwestie materialne oraz problemy zdrowotne mieszkańców.
W 2025 r. świadczeniami pieniężnymi objęto 107 rodzin, a świadczeniami niepieniężnymi 66 rodzin.
Pracę socjalną świadczono wobec 391 rodzin.
Usługi opiekuńcze
Z pomocy w formie usług opiekuńczych w 2025 r. skorzystało ogółem 33 klientów. Na rzecz podopiecznych zrealizowano łącznie 14.609 godzin pomocy.
W celu zwiększenia dostępności do usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych usług opiekuńczych Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opracowało program „Opieka 75+”, który jest realizowany od dnia 1 stycznia 2018 r.
Strategicznym celem programu jest zwiększenie godzin usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób samotnych w wieku 75 lat i więcej.
W 2025 r. na usługi opiekuńcze ogółem wydano kwotę 846.235,78 zł. Dotacja do zadania „Opieka 75+” wyniosła 125.086,00 zł.
Opieka wytchnieniowa
W 2025 r. Gmina Lubin przystąpiła do realizacji Programu „Opieka wytchnieniowa” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego – edycja 2025, który był realizowany przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej.
Program był w całości finansowany przez Fundusz Solidarnościowy Wsparcia Osób Niepełnosprawnych w łącznej kwocie 26.897,40 zł. Program adresowany był do członków rodzin lub opiekunów sprawujących bezpośrednią opiekę nad osobami posiadającymi orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub równoważne, którzy wymagali usług opieki wytchnieniowej.
Z Programu skorzystało łącznie 6 osób.
Od 1 grudnia 2024 r. kontynuowana była realizacja Programu „Fundusze Europejskie na Pomoc Żywnościową 2021-2027” współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.
Pomoc udzielana jest w postaci artykułów spożywczych o przedłużonej trwałości, które są przekazywane bezpłatnie osobom najbardziej potrzebującym.
W 2025 r. z tej formy wsparcia skorzystało 180 mieszkańców Gminy Lubin.
Na dożywianie uczniów w 2025 r. w szkołach wydano ogółem 20.603,00 zł, w tym:
zadania własne 2.732,00 zł,
dotacja 17.871,00 zł.
Dodatki mieszkaniowe są świadczeniem pieniężnym, którego celem jest pokrycie z funduszy publicznych części kosztów utrzymania lokalu i stanowią wsparcie dla mieszkańców gminy w ponoszonych wydatkach związanych z opłatami.
W 2025 r. wypłacono 67 świadczeń na łączną kwotę 17.567,81 zł.
Realizacja zadań wynikających z ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej:
wspieranie rodziny:
obowiązki wykonywało 2 asystentów rodziny, zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w systemie zadaniowego czasu pracy,
wsparciem objętych było 19 rodzin, w których pomoc otrzymało 35 dzieci,
koszty związane z realizacją zadania wyniosły 355.182,29 zł (z tego kwota 58.949,61 zł wydatkowana była w ramach programu „Asystent rodziny w 2025 r.” – środki pochodzące z Funduszu Pracy).
Piecza zastępcza:
26 dzieci przebywających w placówkach i rodzinach zastępczych,
ogólny koszt to kwota 270.040,77 zł.
Łączne wydatki poniesione na realizację ustawowych obowiązków 625.223,06 zł.
KORPUS WSPARCIA SENIORÓW
W 2025 r. Gmina przystąpiła do realizacji Modułu II programu „Korpus wsparcia seniorów”, którego celem jest wsparcie seniorów w wieku 60 lat i więcej, którzy mają problemy związane z samodzielnym funkcjonowaniem ze względu na stan zdrowia. Moduł II to poprawa bezpieczeństwa oraz możliwość samodzielnego funkcjonowania w miejscu zamieszkania osób starszych poprzez dostęp do tzw. "Opieki na odległość” – opaski bezpieczeństwa. Łącznie na program „Korpus Wsparcia Seniorów” w 2025 r. wydatkowano 32.352,21 zł, z czego kwota 25.878,00 zł pochodziła z dotacji celowej. Z usług „teleopieki” w 2025 r. skorzystało 32 seniorów.
Wolontariusz Roku Gminy Lubin
W 2025 r., jak co roku w okolicach Międzynarodowego Dnia Wolontariusza przypadającego 5 grudnia, wyróżniono osoby niosące pomoc innym. To wyróżnienie przyznawane w gminie od 2012 r. dla osób, które swoją aktywnością wolontarystyczną podejmują działania w różnych obszarach życia społecznego, w szczególności w dziedzinie oświaty, kultury, sportu, zdrowia, ekologii, bezpieczeństwa oraz pomocy społecznej, działając na terenie Gminy Lubin i na rzecz jej mieszkańców.
Działania GOPS z zakresu wspierania rodziny dotyczyły również kontynuacji pomocy obywatelom Ukrainy. Wsparcie realizowane w ramach ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, realizowano z Funduszu Pomocy.
POMOC OBYWATELOM UKRAINY
Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej kontynuował działania polegające na udzielaniu wsparcia finansowego i rzeczowego obywatelom Ukrainy. W 2025 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wypłacał świadczenia rodzinne dla 4 rodzin. Łączna kwota wypłaconych świadczeń wyniosła 51.805,00 zł. Koszt obsługi wyniósł 1.604,00 zł. Łącznie 53.469,00 zł.
Rodziny objęte wsparciem korzystały również z pracy socjalnej, obejmującej w szczególności pomoc w wypełnianiu wniosków o świadczenia, kierowanie do właściwych instytucji (m.in. ZUS, PCPR, sąd), przekazywanie odzieży, żywności, środków higienicznych i artykułów pierwszej potrzeby, a także wizyty w miejscu pobytu.
Ochrona zdrowia to sektor, który często nie charakteryzuje się wysokimi wydatkami, ale pomimo tego, zakres realizowanych zadań pozostaje zróżnicowany. Podstawowe obowiązki gminy w tym zakresie zostały zawarte w ustawie o samorządzie gminnym, która wskazuje, iż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, wśród których uwzględnia się m.in. sprawy ochrony zdrowia. Jednakże szczegółowe kompetencje określają także inne akty prawne, zwłaszcza ustawy, które dotyczą przedsięwzięć związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz przeciwdziałaniem narkomanii.
Corocznymi przedsięwzięciami realizowanymi przez gminę były zadania określone w ramach programu rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii. Celem głównym jest ograniczenie zdrowotnych i społecznych skutków wynikających z zażywania narkotyków, nadużywania napojów alkoholowych i używania innych środków psychoaktywnych poprzez podnoszenie poziomu wiedzy i świadomości mieszkańców Gminy Lubin oraz prowadzenie skoordynowanych działań profilaktycznych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych.
Łączne wydatki w zakresie ochrony zdrowia w 2025 r. utrzymały się na poziomie zbliżonym do roku poprzedniego, przy czym największe środki przeznaczono na realizację działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych.
Podejmowane działania koncentrowały się przede wszystkim na zwiększeniu dostępności do wsparcia dla osób zmagających się z uzależnieniami oraz ich rodzin, w tym do instytucji wspierających proces leczenia i rehabilitacji. Jednocześnie kontynuowano realizację skoordynowanych działań profilaktycznych, informacyjnych, edukacyjnych oraz szkoleniowych, ukierunkowanych na przeciwdziałanie uzależnieniom i promowanie zdrowego stylu życia.
Program profilaktyki uzależnień w Gminie Lubin w 2025 r.
W 2025 r. Gmina Lubin konsekwentnie realizowała szeroki zakres działań profilaktycznych i wspierających, których celem było wzmacnianie dobrostanu społecznego mieszkańców oraz przeciwdziałanie problemom uzależnień. Istotnym elementem tych działań była działalność świetlic socjoterapeutycznych – funkcjonowało ich pięć, obejmując wsparciem łącznie 127 dzieci i młodzieży, dla których zorganizowano 548 godzin zajęć o charakterze terapeutycznym i rozwojowym. Uzupełnieniem codziennej pracy wychowawczej była organizacja kolonii profilaktycznej dla 19 młodych mieszkańców gminy.
Równolegle prowadzono intensywne działania edukacyjno-profilaktyczne, obejmujące 11 wydarzeń, takich jak spektakle, warsztaty i prelekcje, w tym programy rekomendowane przez Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom; uczestniczyło w nich 493 odbiorców, w tym 374 uczniów, 60 nauczycieli oraz 59 rodziców i innych osób. Ważną rolę odgrywał również Punkt Konsultacyjno-Diagnostyczny, w ramach którego zrealizowano 848 godzin dyżurów, udzielając 279 konsultacji dla 56 osób potrzebujących specjalistycznego wsparcia. Gmina wspierała także rozwój kompetencji kadry oświatowej, dofinansowując Trening Umiejętności Społecznych II stopnia, w którym uczestniczyły 24 osoby.
Znaczącym przedsięwzięciem była kampania „Zachowaj Trzeźwy Umysł 2025”, obejmująca trzy moduły tematyczne: „Prawda o alkoholu”, „Narkotyki to mnie nie kręci” oraz „Superfoods”, realizowana w szkołach na terenie gminy. Kampania objęła szerokie grono odbiorców – 1.897 uczniów, 95 nauczycieli oraz 1.539 rodziców – a jej przekaz wzmocniono poprzez dystrybucję 4.100 materiałów profilaktycznych. Działania te wsparto również poprzez zakup 21 pozycji materiałów edukacyjnych, w tym pomocy dydaktycznych i gier profilaktycznych, wykorzystywanych m.in. w pracy asystenta rodziny. Podnoszeniu jakości współpracy instytucjonalnej służyło szkolenie z zakresu procedury „Niebieskiej Karty”, w którym uczestniczyło 28 przedstawicieli różnych służb i instytucji, w tym członkowie GKRPA, pracownicy GOPS, oświaty, policji, sądu i ochrony zdrowia.
Nie bez znaczenia pozostawały działania o charakterze socjalnym – zapewniono dożywianie 53 dzieci uczęszczających do świetlic socjoterapeutycznych. Gmina podejmowała również działania prawne związane z przeciwdziałaniem uzależnieniom, finansując 16 opłat sądowych oraz opinii biegłych w postępowaniach dotyczących zobowiązania do leczenia odwykowego. Fundamentem planowania kolejnych działań była przeprowadzona diagnoza problemów społecznych, oparta na badaniu ankietowym z udziałem 556 respondentów (332 uczniów i 224 dorosłych mieszkańców), która posłużyła do opracowania Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2026–2029. Całość działań koordynowała Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, licząca 6 członków, która w 2025 r. odbyła 24 posiedzenia, zapewniając ciągłość i skuteczność podejmowanych inicjatyw.
Program profilaktyki i wczesnego wykrywania nadwagi i otyłości wśród dzieci w gminie Lubin
W 2025 r. kontynuowano realizację „Programu profilaktyki i wczesnego wykrywania nadwagi i otyłości wśród dzieci w gminie Lubin”, realizowanego w latach 2024–2027, w ramach którego rozpoczęto drugi etap działań.
Program miał na celu zwiększenie skuteczności zapobiegania nadwadze i otyłości oraz ich powikłaniom zdrowotnym wśród dzieci, poprzez kompleksowe działania obejmujące edukację żywieniową, promowanie aktywności fizycznej oraz kształtowanie prawidłowych nawyków zdrowotnych.
W ramach programu dzieci oraz ich rodzice objęci zostali wsparciem specjalistów, w tym dietetyka, psychologa i fizjoterapeuty. Uczestnicy otrzymywali indywidualne zalecenia żywieniowe, wskazówki dotyczące aktywności fizycznej oraz wsparcie w zakresie zmiany nawyków zdrowotnych.
Działania realizowane były również w formie warsztatów i zajęć edukacyjnych w szkołach, a także podczas wydarzeń prozdrowotnych obejmujących m.in. gry i quizy edukacyjne, warsztaty kulinarne oraz aktywności ruchowe angażujące dzieci i ich rodziców.
Realizacja programu była odpowiedzią na zdiagnozowaną skalę problemu, gdyż nadwaga i otyłość dotyczyły około 36% uczniów klas III szkół podstawowych na terenie gminy.
Program skierowany był do dzieci zamieszkujących Gminę Lubin, uczęszczających do klas III szkół podstawowych, a także ich rodziców lub opiekunów prawnych, objętych działaniami informacyjno-edukacyjnymi.
Dodatkowe informacje w zakresie zdrowia:
W 2025 r. Gmina Lubin podpisała umowę darowizny z Operatorem Gazociągów Przesyłowych. Zakupione nowoczesne zestawy szkoleniowe i ratownicze przyczynią się do zwiększenia poziomu bezpieczeństwa w placówkach oświatowych oraz umożliwią prowadzenie praktycznych zajęć edukacyjnych dla dzieci i młodzieży. Sprzęt będzie wykorzystywany zarówno w bieżącej działalności szkół, jak i podczas pokazów, warsztatów oraz szkoleń. Realizacja zadania wpisywała się w założenia programu „GAZ-SYSTEM dla Edukacji”, którego celem było wspieranie lokalnych społeczności poprzez inwestowanie w bezpieczeństwo, edukację oraz rozwój młodego pokolenia.
Na rzecz ochrony zdrowia w 2025 r. podjęte zostały również inne działania obejmujące współpracę z organizacjami pozarządowymi. Dzięki temu kontynuowano realizację zadań z zakresu ochrony i promocji zdrowia, w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej.
Dokładniejszy opis zadań zrealizowanych w ramach pożytku publicznego znajduje się w części raportu dotyczącej Współpracy z NGO.